Gia đình châu Á đồng hành cùng con học toán
Phụ huynh kèm con học toán

Mình từng nghĩ đồng hành là ngồi kèm con học – hóa ra sai hoàn toàn

Trước đây mình ngồi cạnh con mỗi tối, sửa từng bài, nhắc từng chữ. Tưởng là đồng hành, hóa ra mình đang biến giờ học thành giờ căng thẳng cho cả hai.

14 phút đọc

Tối nào cũng vậy. Sau bữa cơm, mình ngồi xuống bàn với con, mở vở toán ra, rồi bắt đầu "trận chiến" kéo dài đến lúc đi ngủ. Mình tưởng đó là đồng hành. Cho đến khi một hôm, con nói: "Mẹ ơi, mẹ đừng ngồi đây được không?"

Cái tối con nói "mẹ đừng ngồi đây"

Mình nhớ rất rõ cảm giác lúc đó. Đau. Và hơi tự ái. Mình bỏ bao nhiêu thời gian, không đi đâu, không làm gì, chỉ để ngồi kèm con. Vậy mà con lại không muốn?

Nhưng nghĩ lại, mình hiểu vì sao. Mỗi lần con viết số hơi xấu, mình nhắc. Con tính chậm, mình thở dài. Con sai, mình sửa ngay – đôi khi còn chưa kịp để con tự thấy mình sai ở đâu.

Mình ngồi cạnh con, nhưng không phải để "đồng hành". Mình ngồi đó để kiểm soát.

Đồng hành không phải là dạy học

Đây là điều mình phải mất một thời gian mới hiểu. Đồng hành không có nghĩa là ngồi cạnh con, giảng giải từng bài, sửa từng lỗi. Cái đó gọi là dạy học – và phụ huynh không nhất thiết phải làm giáo viên.

Đồng hành là khi con biết: dù mình có học thế nào, bố mẹ vẫn ở đây, vẫn quan tâm, vẫn tin con có thể làm được.

Nghe thì đơn giản, nhưng khác nhau lắm. Một bên là áp lực. Một bên là chỗ dựa.

Những điều mình từng làm sai

Nhìn lại, mình thấy mình mắc khá nhiều lỗi. Chia sẻ ra đây vì có thể bạn cũng đang giống mình:

1. Sửa bài trước khi con kịp hiểu mình sai ở đâu

Con vừa viết xong, mình đã chỉ ngay: "Sai rồi, phải là 7 chứ không phải 9". Con cũng chả hiểu vì sao sai, chỉ biết xóa đi viết lại. Lần sau vẫn sai y chang.

2. Hỏi "con được mấy điểm" thay vì "hôm nay con học được gì"

Mình vô tình dạy con rằng: điểm số là thứ quan trọng nhất. Con học để lấy điểm, không phải để hiểu.

3. Biến giờ học thành giờ "bị kèm"

Con sợ mỗi tối không phải vì sợ toán. Con sợ vì biết sẽ bị ngồi cạnh, bị nhắc, bị sửa, bị thở dài. Mình làm cho việc học trở thành gánh nặng.

💛

Nếu bạn đang thấy quen quen, đừng trách mình. Phụ huynh nào cũng muốn tốt cho con, chỉ là đôi khi cách làm chưa đúng. Mình cũng vậy thôi.

Mình đã thay đổi như thế nào

Sau hôm đó, mình thử một cách khác. Không ngồi cạnh con nữa. Để con tự làm. Mình ngồi ở góc khác trong phòng, làm việc của mình.

Ban đầu con hơi ngỡ ngàng. Rồi con hỏi: "Mẹ không kèm con à?" Mình nói: "Mẹ ở đây. Con làm đi, cần gì con gọi mẹ."

Những ngày đầu, con hỏi liên tục. Dần dần, con bắt đầu tự làm nhiều hơn. Có bài sai thì con tự kiểm tra, tự thấy lỗi.

Mình chỉ hỏi mỗi tối: "Hôm nay con học có gì khó không?" – không phải để kiểm tra, mà thật sự muốn biết.

Một vài điều mình học được

  • Để con tự sai, tự tìm ra lỗi – học từ sai mới nhớ lâu
  • Khen sự cố gắng, không chỉ khen kết quả – "Con ngồi tập trung tốt đó" có giá trị hơn "Con giỏi quá được 10 điểm"
  • Không so sánh – với bạn bè, với anh chị, hay với chính con ngày hôm qua
  • Có mặt nhưng không can thiệp – để con biết mình ở đây, nhưng tin con làm được

Còn nếu không có thời gian ngồi cạnh thì sao?

Đây là câu hỏi mình cũng từng hỏi. Thật ra, không ngồi cạnh cũng không sao. Vấn đề là con có cảm nhận được sự quan tâm của mình không.

Có những phụ huynh bận lắm, không thể ở nhà mỗi tối. Họ dùng các ứng dụng học tập để con tự học, rồi xem tiến độ của con khi có thời gian. Tối về chỉ cần hỏi: "Hôm nay con học vui không?" – đó cũng là đồng hành.

Một số gia đình chọn các ứng dụng như Sorokid vì lý do này. Con tự học được, còn phụ huynh xem được con học đến đâu, mạnh yếu chỗ nào – không cần ngồi kèm mà vẫn nắm được tình hình.

Cuối cùng thì...

Đồng hành cùng con học toán không phải là biến mình thành giáo viên, gia sư, hay "cảnh sát" giám sát. Đó là để con biết: dù con học giỏi hay chưa giỏi, bố mẹ vẫn luôn ủng hộ.

Mình vẫn đang học cách làm điều này mỗi ngày. Có lúc vẫn nóng vội, vẫn muốn sửa ngay. Nhưng ít nhất bây giờ mình biết: con cần chỗ dựa tinh thần hơn là một người ngồi cạnh chỉ sai.

💚

Nếu bạn cũng đang mệt vì kèm con mỗi tối, thử lùi lại một bước. Có thể bạn sẽ thấy con làm được nhiều hơn mình nghĩ.

💡

Bạn muốn thử để con tự học mà vẫn theo dõi được tiến độ? Sorokid có thể giúp bạn làm điều đó.

Tìm hiểu thêm

Câu hỏi thường gặp

Nếu không ngồi kèm, con có tự giác học không?
Thật ra ban đầu sẽ hơi khó. Nhưng nếu con có lịch học cố định và cảm thấy việc học không còn căng thẳng, dần dần con sẽ quen. Quan trọng là kiên nhẫn, nhất quán, và không quay lại cách cũ khi thấy khó.
Con hay hỏi bài, không ngồi cạnh thì ai giải đáp?
Có thể để con tự tìm cách trước (5-10 phút). Nếu thật sự không được thì hỏi. Điều này giúp con học cách tự giải quyết vấn đề, thay vì phụ thuộc vào người lớn cho mọi thứ.
Làm sao biết con học đến đâu nếu không ngồi cạnh?
Có thể hỏi con mỗi tối: "Hôm nay con học có gì khó không?" Hoặc dùng các ứng dụng học tập có phần báo cáo cho phụ huynh. Nhiều app bây giờ cho xem con đã học gì, làm đúng bao nhiêu phần trăm.
Con bảo mẹ đừng ngồi cạnh, có phải con không cần mình?
Không phải. Con chỉ cần một hình thức quan tâm khác – không phải kiểm soát từng bước. Con vẫn cần mình, nhưng theo cách nhẹ nhàng hơn: động viên, hỏi han, tin tưởng.
Đồng hành khác với dạy học như thế nào?
Dạy học: ngồi cạnh, giảng giải từng bài, sửa từng lỗi. Đồng hành: ở bên cạnh (không nhất thiết cùng phòng), động viên, tin tưởng, để con biết bố mẹ quan tâm dù có làm được hay không.
Sửa bài trước khi con kịp hiểu mình sai ở đâu có sao không?
Có sao. Con không học được từ lỗi sai nếu bị sửa ngay. Hãy để con tự kiểm tra, tự thấy lỗi. Nếu con không thấy, hỏi gợi ý: "Con thử kiểm tra lại bước này xem?" thay vì chỉ thẳng.
Con sợ giờ học buổi tối, làm sao thay đổi?
Giờ học đã bị liên tưởng với căng thẳng. Cần "reset": giảm thời gian học, bỏ bớt kỳ vọng, không la mắng. Dần dần khi con thấy giờ học nhẹ nhàng hơn, con sẽ bớt sợ. Có thể mất vài tuần.
Mình muốn biết con đang học gì nhưng không ngồi cạnh, làm sao?
Dùng app có báo cáo tiến độ cho phụ huynh. Hoặc đơn giản hơn: hỏi con mỗi tối "Hôm nay con học được gì hay?" – không phải để kiểm tra, mà thật sự muốn biết. Con sẽ kể nếu thấy an toàn.
Bố mẹ bận, không thể ở nhà mỗi tối, có đồng hành được không?
Được. Đồng hành không cần ở cùng phòng. Để con tự học với app, tối về hỏi: "Hôm nay con học vui không?" – đó cũng là đồng hành. Quan trọng là con cảm nhận được sự quan tâm của bố mẹ.
Làm sao để "lùi lại" mà con không cảm thấy bị bỏ rơi?
Giải thích với con: "Mẹ tin con làm được. Mẹ ở đây, con cần gì con gọi mẹ." Vẫn ở trong phòng hoặc gần đó, nhưng làm việc của mình. Dần dần tăng khoảng cách khi con quen.