Hai chị em nhà mình học toán hoàn toàn khác – cùng mẹ mà sao thế?

Câu chuyện của gia đình mình

Chị lớn – Mình gọi là Bé Lớn – học lớp 3. Toán luôn 9-10. Ngồi yên được 30 phút. Nghe giảng là hiểu. Không cần nhắc nhiều.

Em nhỏ – Mình gọi là Bé Nhỏ – học lớp 1. Cộng 5 + 3 cũng cần đếm ngón tay. Ngồi 10 phút là đứng dậy. Khóc mỗi khi làm bài toán.

Hai đứa cùng cha mẹ. Cùng ăn cơm, cùng ngủ, cùng xem TV. Sao lại khác vậy?

Sai lầm của mình: Dùng một cách cho cả hai

Mình nghĩ: cách dạy Bé Lớn hiệu quả, áp dụng cho Bé Nhỏ cũng được.

Với Bé Lớn, mình chỉ cần: ngồi cạnh, giảng 1 lần, bé làm bài. Xong.

Với Bé Nhỏ, mình làm y chang: ngồi cạnh, giảng... Bé không hiểu. Mình giảng lại. Vẫn không. Mình sốt ruột. Bé khóc. Mình stress.

Mình tự hỏi: "Tại sao cùng một phương pháp lại không hiệu quả?".

Mình nhận ra: Mỗi con là một cá thể

Mình quan sát kỹ hai đứa và nhận ra:

Bé Lớn:

• •Phong cách học: Nghe – hiểu – làm (auditory learner)
• •Tập trung: Ngồi yên 20-30 phút được
• •Tính cách: Tự giác, thích làm xong sớm để chơi
• •Toán: Thích, thấy dễ, điểm cao → tự tin
• •Cần: Bài tập thử thách hơn, ít cần hỗ trợ

Bé Nhỏ:

• •Phong cách học: Nhìn – làm – hiểu (visual/kinesthetic learner)
• •Tập trung: Chỉ 5-10 phút, cần nghỉ giữa chừng
• •Tính cách: Hiếu động, dễ phân tâm, cần nhắc nhiều
• •Toán: Sợ, thấy khó, điểm thấp → mất tự tin
• •Cần: Hình ảnh, vận động, bài ngắn, nhiều khích lệ

Cùng bố mẹ, nhưng hai con HOÀN TOÀN KHÁC NHAU. Gene khác, tính cách khác, não bộ khác.

Mình thay đổi cách dạy từng con

Với Bé Lớn:

• •Tiếp tục cách cũ: ngồi học 30 phút, đọc sách, làm bài tập
• •Cho bài thử thách hơn để bé không chán
• •Ít can thiệp, để bé tự học
• •Khen nỗ lực, không chỉ khen điểm

Với Bé Nhỏ:

• •Cho học Sorokid: có hình ảnh, animation, game
• •Rút ngắn thời gian: 10 phút thôi, không ép 30 phút như chị
• •Chia nhỏ: 5 phút học + 2 phút nghỉ + 5 phút học
• •Cho đứng học: bé hiếu động, ngồi không yên
• •Khen nhiều hơn: "Con giỏi, con làm được rồi!"
• •Không so sánh với chị: TUYỆT ĐỐI KHÔNG

Điều quan trọng nhất: Không so sánh

Mình tự hứa với bản thân: KHÔNG BAO GIỜ nói "Sao chị làm được mà em không?" hay "Nhìn chị kìa, chị ngồi yên học."

Tại sao?

• •Bé Nhỏ sẽ tự ti: "Mình dở hơn chị"
• •Gây mâu thuẫn chị em: Bé Nhỏ ganh tị, Bé Lớn tự cao
• •Không công bằng: Hai đứa khác nhau, so sánh là vô nghĩa
• •Phản tác dụng: Bé Nhỏ càng sợ học, điểm càng thấp

Mỗi con được so sánh với CHÍNH MÌNH ngày hôm qua. Không với ai khác.

Công bằng không phải dạy giống nhau

Mình từng nghĩ: công bằng = đối xử giống nhau. Sai.

Công bằng thực sự = cho mỗi con NHỮNG GÌ CON CẦN.

• •Bé Lớn cần thử thách → mình cho bài khó hơn
• •Bé Nhỏ cần khích lệ → mình khen nhiều hơn
• •Bé Lớn thích đọc → mình cho sách
• •Bé Nhỏ thích game → mình cho app
• •Hai cách khác nhau, nhưng cùng mục tiêu: mỗi con phát triển tốt nhất theo khả năng

Kết quả sau 6 tháng

Bé Lớn:

• •Vẫn điểm cao, tự giác học
• •Không tự cao vì mình không khen "giỏi hơn em"
• •Đôi khi giúp em học, quan hệ chị em tốt

Bé Nhỏ:

• •Không còn khóc khi làm bài toán
• •Tiến bộ dần: từ đếm ngón tay → tính nhẩm được 1 chữ số
• •Tự tin hơn: "Mẹ ơi, con làm đúng rồi!"
• •Điểm từ 5-6 → 7-8. Không cao như chị, nhưng TIẾN BỘ so với chính mình

Quan trọng nhất: cả hai đều vui khi học. Không ai cảm thấy bị so sánh.

Lời khuyên cho phụ huynh có nhiều con

• •Quan sát từng con: Xem con thích học kiểu gì, tập trung được bao lâu
• •Tùy chỉnh phương pháp: Mỗi con một cách, không áp đặt một công thức
• •Tuyệt đối không so sánh: So sánh chỉ làm tổn thương, không giúp gì
• •So sánh con với chính mình: "Hôm nay con làm tốt hơn hôm qua!"
• •Cho phép khác biệt: Con này giỏi toán, con kia giỏi vẽ – đều là giỏi
• •Dùng công cụ phù hợp: App cho con hiếu động, sách cho con thích đọc

Kết luận: Công bằng là cho con những gì con cần

Mình từng nghĩ dạy giống nhau là công bằng. Mình sai.

Công bằng thực sự là: hiểu từng con, cho con phương pháp phù hợp, và để con phát triển theo tốc độ riêng.

Hai chị em nhà mình học toán khác nhau hoàn toàn. Và đó là điều bình thường.