Trẻ em châu Á lo lắng khi học toán tại nhà
Con gặp khó khăn khi học toán

Con sợ toán – mình đã vô tình làm gì sai?

Mình từng nghĩ con sợ toán là do con yếu. Cho đến khi nhìn lại những gì mình nói, mình mới hiểu: đôi khi vấn đề không phải ở con.

12 phút đọc

Có hôm con nói: "Con ghét toán." Mình hỏi vì sao, con không trả lời, chỉ cúi đầu. Mình tức lắm. Nhưng đêm đó nằm nghĩ lại, mình thấy mình cũng có phần.

Những dấu hiệu mình không để ý

Trước đây mình cứ nghĩ con lười. Nhưng rồi mình để ý kỹ hơn:

  • Mỗi khi mở vở toán ra, mặt con đổi khác – căng thẳng, không vui
  • Con hay nói "Con không biết" dù chưa thử đọc đề
  • Con làm bài rất chậm, như đang cố trì hoãn
  • Có hôm con khóc khi đến bài khó, dù mình chưa nói gì

Đó không phải lười. Đó là sợ.

Mình đã nói gì với con?

Mình nhớ lại những câu mình hay nói:

"Bài này dễ mà, sao con không làm được?"

Mình tưởng đang động viên. Nhưng với con, câu đó có nghĩa là: "Con đang thất bại ở một việc dễ dàng." Con cảm thấy mình kém.

"Bạn A lớp con giỏi lắm."

Mình muốn con có động lực. Nhưng con nghe thành: "Bạn A hơn con." Con thấy mình thua kém.

Thở dài, lắc đầu khi con sai.

Mình không nói gì, nhưng con đọc được. Con biết mình đang thất vọng. Lần sau con sợ làm sai, nên không dám thử.

"Con được mấy điểm?"

Câu hỏi đầu tiên mỗi khi con đi học về. Mình vô tình nói với con rằng: điểm số là thứ quan trọng nhất. Con học để lấy điểm, không phải để hiểu.

💛

Mình viết ra đây không phải để tự trách. Mình cũng yêu con, cũng muốn con giỏi. Chỉ là đôi khi mình không biết cách nào khác. Phụ huynh nào cũng vậy thôi.

Con không sợ toán – con sợ bị đánh giá

Mình nhận ra một điều: không đứa trẻ nào sinh ra đã ghét con số. Con sợ toán vì những trải nghiệm tiêu cực – bị la, bị so sánh, bị thở dài, bị hỏi điểm.

Khi học toán = bị đánh giá, thì con sẽ tránh né. Đơn giản vậy thôi.

Mình đang cố thay đổi

Mình không phải chuyên gia. Mình chỉ đang thử vài thứ:

  • Thay đổi cách nói: "Bài này khó nhỉ, con thử xem" thay vì "Bài này dễ mà"
  • Khen sự cố gắng: "Con ngồi tập trung lâu rồi đó" thay vì chỉ khen khi đúng
  • Không phản ứng khi con sai: Im lặng, để con tự thấy và tự sửa
  • Hỏi khác đi: "Hôm nay con học gì vui?" thay vì "Được mấy điểm?"
  • Để con tự học: Không ngồi cạnh sửa từng lỗi nữa

Mình cho con dùng một ứng dụng học toán. Ở đó con làm bài, sai thì thử lại, không ai la. Con học trong môi trường không có áp lực từ mình.

Có khá hơn không?

Thật ra mình không biết chắc. Mới vài tuần thôi. Nhưng mình thấy con đỡ căng thẳng hơn khi mở vở ra. Đôi khi con còn tự vào app học mà không cần nhắc.

Quan trọng hơn, mình và con không còn "chiến đấu" mỗi tối nữa. Mình có thời gian nói chuyện với con về những thứ khác – bạn bè, trường lớp, phim hoạt hình.

💚

Nỗi sợ toán có thể được chữa lành. Nhưng cần thời gian và sự kiên nhẫn – từ con, và từ chính mình.

💡

Nếu con bạn cũng đang sợ toán, thử cho con một môi trường học không áp lực. Sorokid cho con tự học theo tốc độ riêng, không ai la khi sai.

Cho con thử

Câu hỏi thường gặp

Con đã sợ toán lâu rồi, có thay đổi được không?
Được. Nỗi sợ hình thành từ trải nghiệm, và có thể "viết lại" bằng những trải nghiệm tích cực mới. Nhưng cần thời gian – đừng vội.
Con nói ghét toán, mình có nên ép không?
Ép thường phản tác dụng. Thử hỏi con vì sao ghét, và thử thay đổi cách tiếp cận trước. Có thể con chỉ ghét cách học hiện tại, không phải ghét toán.
Làm sao biết con sợ toán hay chỉ lười?
Trẻ sợ thường có biểu hiện lo lắng – căng mặt, né tránh, đôi khi khóc. Trẻ lười thì né mọi thứ, không chỉ toán. Quan sát cảm xúc của con sẽ thấy.
Mình cũng từng sợ toán, có ảnh hưởng đến con không?
Có thể. Nếu mình hay nói "Mẹ cũng dốt toán" trước mặt con, con sẽ nghĩ ghét toán là bình thường. Mình đang cố không nói vậy nữa.
Những câu nói nào của bố mẹ khiến con sợ toán?
'Bài này dễ mà sao không làm được?', 'Bạn A giỏi hơn con', thở dài khi con sai, hỏi 'được mấy điểm' đầu tiên – những câu này tạo áp lực vô hình.
Có nên thuê gia sư nếu con sợ toán?
Tùy. Nếu con sợ vì hổng kiến thức, gia sư có thể giúp. Nhưng nếu con sợ vì tâm lý, cần thay đổi môi trường học trước. Đôi khi app tự học giảm áp lực hơn người kèm.
Con sợ toán nhưng sắp thi, làm sao?
Giảm kỳ vọng về điểm số, tập trung giúp con ôn những phần con làm được để lấy tự tin. Sau kỳ thi mới giải quyết gốc vấn đề.
Bao lâu để con hết sợ toán?
Tùy mức độ. Nếu mới bắt đầu sợ, vài tuần có thể cải thiện. Nếu sợ lâu, cần 2-3 tháng kiên nhẫn. Quan trọng là bố mẹ thay đổi trước.
Con học tốt các môn khác nhưng sợ toán, có bình thường không?
Bình thường. Mỗi trẻ có điểm mạnh khác nhau. Con có thể thiên về ngôn ngữ hoặc sáng tạo. Quan trọng là xây nền tảng toán đủ, không cần con giỏi toán như giỏi môn khác.
Nên nói gì thay vì 'Bài này dễ mà'?
'Bài này hơi khó nhỉ, con thử xem' hoặc 'Con làm thử đi, sai cũng không sao'. Thừa nhận khó khăn của con thay vì phủ nhận.