Con làm bài chậm, bạn nộp rồi con chưa xong – Nguyên nhân khoa học và 6 cách cải thiện tốc độ
Cả lớp nộp bài, con vẫn cắm cúi làm. Tìm hiểu 4 nguyên nhân khiến trẻ làm chậm (không phải do kém), và 6 bước giúp con tăng tốc độ mà không mất độ chính xác.
"Mẹ ơi, con chưa làm xong mà cô bắt nộp rồi." Con về nhà buồn xo. Mình hỏi con thi được mấy điểm, con không biết – vì còn mấy câu để trống. Mình từng rất lo: con có vấn đề gì không? Sao bạn bè làm được mà con thì không? Nhưng sau 3 tháng tìm hiểu và luyện tập, mình đã hiểu: vấn đề không nằm ở CON.
Chậm hơn bạn – con có kém không?
Mình quan sát con làm bài ở nhà. Con không phải không biết làm. Con làm được, chỉ là... CHẬM.
Con cầm bút suy nghĩ rất lâu. Đếm đi đếm lại. Viết rồi xóa. Kiểm tra lại. Mỗi bước đều cẩn thận. Và vì cẩn thận nên mất thời gian.
Làm CHẬM ≠ Làm KÉM. Có những đứa trẻ làm nhanh vì quen. Có những đứa làm chậm vì cẩn thận, chưa có 'phản xạ tự động'.
Khoa học giải thích: Tại sao một số trẻ làm chậm hơn?
Processing Speed – Tốc độ xử lý thông tin
Processing Speed là một trong các chỉ số trong đánh giá IQ. Nó đo lường tốc độ não xử lý thông tin đơn giản, không liên quan đến trí thông minh hay khả năng hiểu.
Một số trẻ có processing speed thấp hơn bình thường – không phải do kém, mà do não cấu trúc khác. Trẻ này hiểu tốt, làm đúng, nhưng CẦN THỜI GIAN.
Math Fluency – Độ trôi chảy toán học
Math fluency là khả năng trả lời nhanh, chính xác các phép tính cơ bản mà KHÔNG CẦN SUY NGHĨ. Ví dụ: '7 × 8 = 56' – trả lời ngay, không đếm.
Trẻ thiếu math fluency phải TÍNH mỗi phép (đếm, cộng dồn) thay vì NHỚ ngay kết quả. Mất thêm 3-5 giây/phép × 20 phép = 1-2 phút.
4 Nguyên nhân khiến con làm chậm
| Nguyên nhân | Biểu hiện | Giải pháp |
|---|---|---|
| Chưa thuộc Math Facts | Đếm ngón tay, đếm lại nhiều lần | Luyện flashcard, Sorokid 5 phút/ngày |
| Sợ sai → kiểm tra lại | Viết xong đọc lại 2-3 lần | Giảm áp lực điểm số, chấp nhận sai |
| Đọc hiểu chậm | Đọc đề nhiều lần mới hiểu | Luyện đọc diễn cảm, gạch chân keyword |
| Viết chữ chậm | Cầm bút lâu, sợ chữ xấu | Cho viết nháp, giảm yêu cầu chữ đẹp |
5 Sai lầm phụ huynh thường mắc
- •So sánh với bạn: 'Sao bạn A làm nhanh thế mà con thì không?' → Con càng tự ti, làm càng chậm
- •Giục giã liên tục: 'Nhanh lên! Sắp hết giờ!' → Con hoảng, mất tập trung, sai nhiều hơn
- •Yêu cầu 100% đúng: Con sợ sai → kiểm tra lại → mất thời gian → không xong
- •Bắt làm nhiều bài tập: Nghĩ làm nhiều sẽ nhanh. Nhưng nếu sai cách, làm nhiều cũng vô ích
- •Không hiểu nguyên nhân: Không biết con chậm vì math facts hay vì sợ, nên không giải quyết đúng gốc
6 Bước giúp con tăng tốc độ
Bước 1: Xác định nguyên nhân chính
Quan sát con làm bài 15 phút, ghi nhận:
- •Con dừng lại ở phép tính nào? (chưa thuộc math facts)
- •Con kiểm tra lại mấy lần? (sợ sai)
- •Con đọc đề bao lâu? (đọc hiểu chậm)
- •Con viết nhanh hay chậm? (kỹ năng viết)
Bước 2: Luyện Math Facts đến phản xạ
Nếu con chưa 'miệng nói tay viết' với bảng cửu chương, đây là ưu tiên số 1.
- •Dùng flashcard: 5 phút/ngày, hỏi random
- •Dùng Sorokid: Game hóa, con muốn luyện
- •Mục tiêu: Trả lời trong 2 giây, không đếm
Bước 3: Luyện làm bài có giới hạn thời gian
Không bắt con nhanh ngay. Giảm dần thời gian:
| Tuần | Số bài | Thời gian | Mục tiêu |
|---|---|---|---|
| 1 | 10 bài | 20 phút | Làm quen, không áp lực |
| 2 | 10 bài | 15 phút | Bắt đầu có ý thức thời gian |
| 3 | 10 bài | 12 phút | Tăng tốc nhẹ |
| 4 | 10 bài | 10 phút | Đạt tốc độ lớp học |
Bước 4: Dạy chiến thuật làm bài
- •Đọc lướt toàn bài: 30 giây đầu, xem có gì khó/dễ
- •Làm câu dễ trước: Chấm điểm 'chắc' trước
- •Quy tắc 30 giây: Nghĩ 30 giây không ra → đánh dấu, bỏ qua, quay lại sau
- •Không kiểm tra giữa chừng: Làm xong hết rồi kiểm tra (nếu còn giờ)
Bước 5: Giảm nỗi sợ sai
Nói với con:
- •'Được 8 điểm vì làm xong TỐT HƠN 5 điểm vì không kịp làm'
- •'Sai 1-2 câu không sao. Quan trọng là làm xong'
- •'Bài kiểm tra này không quyết định con là ai'
Khi con bớt sợ, con bớt kiểm tra lại, tốc độ tự nhiên tăng.
Bước 6: Nói chuyện với cô giáo
Trao đổi để cô hiểu: con đang cố gắng, không phải con lười hay không biết làm. Cô có thể:
- •Cho con thêm 5-10 phút (nếu cho phép)
- •Động viên thay vì giục
- •Không so sánh con với bạn trước lớp
Lịch luyện tập mẫu 4 tuần
| Ngày | Hoạt động | Thời gian |
|---|---|---|
| Thứ 2-6 Sáng | Luyện math facts (Sorokid/flashcard) | 5 phút |
| Thứ 2-6 Tối | Làm 10 bài có đếm giờ | 15→10 phút |
| Thứ 7 | Kiểm tra thử như ở lớp | 20 phút |
| CN | Nghỉ hoặc chơi game toán | Tự do |
Kết quả sau 3 tháng
Con mình không phải đứa nhanh nhất lớp. Nhưng:
- •Làm KỊP thời gian (trước đây thường thiếu 2-3 câu)
- •Không còn sợ kiểm tra
- •Biết chiến thuật: câu dễ trước, khó sau
- •Tự tin hơn – và khi tự tin, con làm nhanh hơn tự nhiên
Nhanh hay chậm không quan trọng bằng con có TỰ TIN hay không. Một đứa trẻ tự tin sẽ tiến bộ dần. Một đứa trẻ sợ hãi sẽ càng chậm hơn.
Sorokid giúp con luyện tính nhẩm nhanh qua game – có đếm giờ, tăng dần độ khó, để con quen với tốc độ mà không bị áp lực.
Cho con luyện thử miễn phí