Con không tập trung nổi 5 phút khi học toán – ADHD hay chỉ là chán? Cách phân biệt và giải pháp
Con ngồi học 2 phút là ngọ nguậy, quay ngang quay ngửa. Mẹ lo con bị ADHD. Nhưng tìm hiểu kỹ mới thấy vấn đề ở chỗ khác. Cách phân biệt và giải pháp thực tế.
"Con ơi, tập trung nào!" – Mình nói câu này cả chục lần mỗi tối. Con ngồi học được 2 phút là quay ngang quay ngửa. Mình tra google 'ADHD ở trẻ em', đọc xong càng lo. Liệu con mình có vấn đề gì không? Hay mình đang lo lắng quá mức?
Phát hiện quan trọng khi mình quan sát kỹ hơn
Con mình mất tập trung khi học toán. Nhưng khi xem hoạt hình, con ngồi im 30 phút. Khi chơi Lego, con chơi cả tiếng. Khi chơi game trên điện thoại, con tập trung tuyệt đối.
Mình tự hỏi: nếu con bị ADHD, sao con tập trung chơi được lâu thế?
Điểm mấu chốt: Nếu con mất tập trung với MỌI THỨ kể cả việc con thích → có thể là ADHD. Nếu con CHỈ mất tập trung với việc không thích → có thể chỉ là chán.
ADHD vs. Chán: Cách phân biệt
| Đặc điểm | ADHD thật sự | Chỉ là chán/không phù hợp |
|---|---|---|
| Mất tập trung với | MỌI THỨ, kể cả việc thích | Chỉ với việc không thích |
| Thời gian chơi game/xem phim | Cũng bị gián đoạn thường xuyên | Tập trung rất tốt |
| Trong nhiều môi trường | Ở nhà, trường, khi chơi đều mất | Chủ yếu khi học bài |
| Khả năng kiểm soát | Muốn tập trung cũng không được | Có thể tập trung nếu được khích lệ |
| Các triệu chứng khác | Hay quên, mất đồ, nói nhiều, khó chờ đợi | Không có triệu chứng khác |
Với con mình, sau khi đối chiếu, mình nhận ra: con không bị ADHD. Con chỉ CHÁN học toán theo cách truyền thống.
Nguyên nhân thật sự con mất tập trung
1. Cách học không phù hợp với não trẻ
Não trẻ tìm kiếm sự kích thích. Bài tập toán lặp đi lặp lại (1+2=?, 2+3=?, 3+4=?...) không đủ 'vui' để não muốn tập trung.
Trong khi đó, game có: thử thách mới liên tục, phần thưởng ngay lập tức, hình ảnh/âm thanh hấp dẫn. Não trẻ thích game hơn là điều tự nhiên.
2. Kỳ vọng thời gian tập trung quá cao
Quy tắc chung về khả năng tập trung của trẻ:
- •Trẻ 4 tuổi: 8-12 phút
- •Trẻ 5 tuổi: 10-15 phút
- •Trẻ 6 tuổi: 12-18 phút
- •Trẻ 7-8 tuổi: 14-24 phút
Nếu bạn bắt con lớp 1 ngồi học 30 phút liên tục – con KHÔNG THỂ. Không phải vì con lười, mà vì não con chưa phát triển đủ để làm điều đó.
3. Môi trường học nhiều xao nhãng
TV đang mở? Điện thoại để gần? Em bé đang chơi bên cạnh? Trẻ rất dễ bị phân tâm bởi mọi thứ xung quanh.
4. Mệt mỏi hoặc đói
Học sau giờ ăn tối muộn? Con buồn ngủ? Đói bụng? Năng lượng não thấp = khả năng tập trung thấp.
Giải pháp: Thay đổi CÁCH HỌC, không phải thay đổi CON
1. Chia nhỏ thời gian học
Thay vì học 30 phút liên tục, chia thành:
- •3 lần × 10 phút (nghỉ 5 phút giữa các lần)
- •Hoặc 6 lần × 5 phút (xen kẽ với hoạt động khác)
Kỹ thuật Pomodoro cho trẻ: Học 10 phút → Nghỉ 5 phút chạy nhảy → Học tiếp 10 phút.
2. Dùng app/game thay vì vở bài tập
Sorokid có hoạt hình, có level, có sao thưởng. Con tập trung hơn vì có mục tiêu ngắn hạn liên tục.
Mỗi bài chỉ 2-3 phút. Hoàn thành → Được sao → Mở khóa level mới. Não con được 'thưởng' liên tục nên muốn tiếp tục.
3. Cho con vận động giữa chừng
Học 10 phút → Cho con nhảy 10 cái, chạy vòng quanh phòng, làm 5 cái squat. Não được reset, tập trung tốt hơn.
4. Tạo môi trường học lý tưởng
- •Tắt TV, cất điện thoại ra xa
- •Góc học yên tĩnh, đủ ánh sáng
- •Không có em bé/thú cưng quấy rầy
- •Bàn ghế vừa tầm, ngồi thoải mái
5. Chọn thời điểm học phù hợp
- •Tốt nhất: Buổi sáng (sau khi ăn sáng), hoặc chiều (sau khi ngủ trưa dậy)
- •Tránh: Ngay trước giờ ngủ (con mệt), ngay sau bữa ăn no (máu dồn về dạ dày)
Mẹo: Để con học lúc đầu óc tỉnh táo nhất. Với con mình là khoảng 4-5 giờ chiều, sau khi ngủ trưa dậy và ăn nhẹ.
Kết quả sau khi thay đổi cách học
Mình áp dụng các thay đổi trên trong 1 tháng:
- •Con học Sorokid 15-20 phút không nghỉ (trước đó 2 phút đã mất tập trung)
- •Mình không còn phải nhắc 'tập trung nào' nữa
- •Con TỰ ĐÒI mở Sorokid vì thấy vui
- •Khả năng tập trung cải thiện cả khi làm bài tập trên vở
Khi nào thực sự cần gặp chuyên gia?
Nên đưa con đi khám nếu:
- •Con mất tập trung với MỌI THỨ, kể cả việc con rất thích
- •Tình trạng kéo dài trên 6 tháng, xảy ra ở nhiều môi trường (nhà, trường, khi chơi)
- •Có các triệu chứng khác: hay quên, mất đồ, nói chen ngang, không thể ngồi yên
- •Ảnh hưởng nghiêm trọng đến học tập và sinh hoạt hàng ngày
Đừng vội kết luận con bị ADHD. Đa số trẻ mất tập trung khi học là do CÁCH HỌC chưa phù hợp, không phải do có vấn đề. Thử thay đổi cách học trước.
Sorokid chia bài học thành phần nhỏ 2-3 phút, có phần thưởng ngay – phù hợp với khả năng tập trung của trẻ.
Cho con thử miễn phí