Mẹ châu Á ôm con - cách xử lý khi con không nghe lời học toán
Phụ huynh kèm con học toán

Con không nghe lời khi bố mẹ dạy toán – mình đã làm sai gì?

Cô giáo nói con ngoan, nhưng về nhà mình dạy thì con cãi lại, khóc lóc. Mình từng nghĩ con hư – hóa ra vấn đề không phải ở con mà ở cách mình dạy.

13 phút đọc

"Ở lớp cô nói gì con cũng nghe, sao về nhà mẹ dạy lại cãi?" – Mình từng hỏi câu này nhiều lần. Mình tức, mình nghĩ con hư. Cho đến khi mình nhận ra: vấn đề không phải ở con.

Chuyện nhà mình

Mỗi tối kèm con học toán là một "cuộc chiến". Mình vừa nói "con làm bài này đi", con đã bảo "con mệt". Mình giảng bài, con ngáp. Mình sửa sai, con cãi "không phải, cô dạy khác".

Mình nóng. La con. Con khóc. Rồi cả hai đều mệt.

Mình từng nghĩ: "Con này hư quá. Ở lớp nghe cô răm rắp, về nhà thì coi thường mẹ."

Cho đến khi mình hiểu ra

Mình đọc được một bài viết, đại ý: "Trẻ không nghe lời bố mẹ khi học không phải vì hư. Mà vì mối quan hệ bố mẹ - con cái khác với cô giáo - học sinh."

Mình suy nghĩ lại và thấy đúng:

  • Với cô giáo, con giữ khoảng cách, có ranh giới rõ ràng
  • Với bố mẹ, con thoải mái, dám thể hiện cảm xúc thật
  • Mình la con – con dám khóc. Cô la – con không dám
  • Con "cãi" mình vì con cảm thấy an toàn để nói ra

Hóa ra, con "không nghe lời" không phải vì con coi thường mình. Mà vì con đủ tin tưởng để thể hiện mình không muốn.

💛

Nghe có vẻ ngược đời, nhưng việc con dám "cãi" bạn nghĩa là con cảm thấy an toàn với bạn. Vấn đề là: làm sao để vừa giữ sự an toàn đó, vừa giúp con học được?

Những sai lầm mình từng mắc

1. Mình dạy như giáo viên, nhưng lại kỳ vọng như mẹ

Mình ngồi giảng bài, yêu cầu con tập trung, làm đúng. Nhưng khi con sai, mình không chỉ sửa bài – mình còn thất vọng. "Sao con ngu thế?" "Mẹ nói mấy lần rồi?"

Cô giáo sửa bài thì dừng ở bài. Mình sửa bài lại kèm theo cảm xúc cá nhân. Con cảm nhận được.

2. Mình chọn sai thời điểm

Con mới đi học về, mệt. Mình cũng mới đi làm về, mệt. Hai người mệt ngồi với nhau – căng thẳng là chắc.

Mình từng bắt con học ngay sau khi ăn cơm. Con vừa muốn chơi, vừa buồn ngủ – không thể tập trung.

3. Mình làm thay thay vì hướng dẫn

Con làm sai, mình nói ngay đáp án. Con chưa kịp suy nghĩ, mình đã giải thích. Dần dần, con ỷ lại – "mẹ biết thì mẹ làm đi".

Cách mình thay đổi

1. Tách vai trò: Mẹ là mẹ, không phải cô giáo

Mình không cố làm giáo viên của con nữa. Mình là mẹ – người động viên, người đồng hành. Nếu cần ai "dạy", mình để app hoặc bài giảng làm việc đó.

Bây giờ mình chỉ hỏi: "Hôm nay con học được gì?" thay vì "Làm bài này đi, sai rồi, làm lại."

2. Chọn thời điểm tốt hơn

Mình cho con nghỉ ngơi sau khi đi học về. Ăn cơm xong, chơi một lúc, rồi mới học. Mình cũng tắm rửa, thư giãn trước – để cả hai đều có năng lượng.

3. Để con tự làm, mình chỉ hỗ trợ

Con làm sai – mình không nói đáp án ngay. Mình hỏi: "Con nghĩ bước này làm sao?" Để con tự suy nghĩ.

Mình chấp nhận: con làm chậm, có thể sai – nhưng con đang học. Quan trọng hơn là con tự làm, không phải mình làm thay.

4. Dùng công cụ thay mình "dạy"

Mình cho con học trên app Sorokid. App hướng dẫn từng bước, sai thì thử lại – không ai la. Con không cần "nghe lời" mình – con tự học với app.

Mình chuyển từ "người dạy" sang "người cổ vũ". Buổi tối nhẹ nhàng hơn nhiều.

Bây giờ thì sao?

Con vẫn có lúc không muốn học – bình thường. Nhưng không còn "cuộc chiến" nữa. Mình không la, con không khóc.

Mình hiểu: con "không nghe lời" không phải vấn đề của con. Đó là tín hiệu mình cần thay đổi cách tiếp cận.

💚

Nếu con bạn cũng "cãi" khi bạn dạy, đừng vội nghĩ con hư. Hãy xem lại: mình đang dạy vào lúc nào? Mình có đang mang cảm xúc cá nhân vào không? Có cách nào để con tự học mà mình chỉ cần đồng hành?

💡

Nếu bạn cũng đang mệt vì kèm con mà con không nghe, hãy thử để con tự học với Sorokid. Bạn chỉ cần cổ vũ, không cần làm giáo viên.

Thử ngay miễn phí

Câu hỏi thường gặp

Con nghe cô giáo nhưng không nghe bố mẹ, có bình thường không?
Rất bình thường và phổ biến. Con cảm thấy an toàn với bố mẹ nên dám thể hiện cảm xúc thật - kể cả sự không muốn. Với cô giáo, con giữ khoảng cách và 'đóng vai' học sinh ngoan hơn. Đây là tâm lý tự nhiên của trẻ.
Làm sao để con nghe lời hơn khi mình dạy?
Thay vì cố làm con 'nghe lời', hãy thay đổi cách tiếp cận: chọn thời điểm cả hai đều có năng lượng, tách vai trò mẹ và giáo viên, để con tự làm thay vì ép buộc, sử dụng công cụ hỗ trợ để giảm xung đột trực tiếp.
Con cãi lại khi mình sửa bài, xử lý thế nào?
Đừng cố 'thắng' con. Hỏi bình tĩnh: 'Cô dạy thế nào?' và lắng nghe. Có thể con đúng (cô dạy cách khác), có thể bạn đúng - nhưng tranh luận không giúp ích. Nếu còn căng, hãy tạm dừng và quay lại sau.
Có nên để con tự học hoàn toàn không cần bố mẹ kèm?
Tùy độ tuổi và tính cách con. Với trẻ tiểu học, bố mẹ vẫn nên hiện diện - nhưng vai trò là ĐỘNG VIÊN, không phải KIỂM SOÁT. Công cụ học online có thể dạy phần kiến thức, bố mẹ lo phần tinh thần.
Tại sao mình giải thích nhiều lần mà con vẫn không hiểu?
Có thể cách bạn giải thích không phù hợp với cách con tiếp thu. Trẻ tiểu học thường hiểu qua HÌNH ẢNH và THỰC HÀNH tốt hơn qua LỜI NÓI. Thử dùng đồ vật, hình vẽ, hoặc app có minh họa.
Con khóc mỗi khi ngồi vào bàn học, phải làm sao?
Con đã hình thành 'phản xạ sợ' với việc học. Cần 'reset' bằng cách: dừng kèm học 1-2 tuần, chỉ chơi với con, rồi bắt đầu lại nhẹ nhàng với hình thức khác (game, app). Mối quan hệ quan trọng hơn bài vở.
Mình có nên nghiêm khắc hơn để con nghe lời?
KHÔNG. Nghiêm khắc khi kèm học sẽ tạo thêm sợ hãi, khiến con ghét học hơn. Kỷ luật cần có, nhưng trong việc học cần KIÊN NHẪN và ĐỒNG CẢM hơn. Hãy nghiêm khắc với thói quen, nhẹ nhàng với quá trình.
Con chỉ nghe khi bố dạy, không nghe mẹ. Tại sao?
Có thể con ở với mẹ nhiều nên 'quen' và dám cãi hơn. Hoặc cách bố dạy (thường ít cảm xúc hơn) phù hợp con hơn. Không có nghĩa mẹ dạy tệ - chỉ là động lực quan hệ khác nhau. Có thể để bố kèm nếu hiệu quả hơn.
Làm sao biết lúc nào nên dừng lại?
Khi bạn bắt đầu NÂNG GIỌNG hoặc con bắt đầu KHÓC - đó là tín hiệu dừng. Nói: 'Mình nghỉ một lát rồi làm tiếp nha.' Học trong trạng thái căng thẳng không hiệu quả. Nghỉ 15-30 phút rồi quay lại.
Mình từng la con nhiều, giờ muốn sửa sai. Bắt đầu từ đâu?
Bước 1: Xin lỗi con thành thật - 'Mẹ xin lỗi vì đã la con.' Bước 2: Dừng kèm học trực tiếp 1-2 tuần, tập trung chơi với con. Bước 3: Dùng công cụ hỗ trợ (app, video) thay vì mình dạy. Bước 4: Chỉ khen, không chê. Mối quan hệ sẽ dần được sửa chữa.