Con tính toán nhanh nhưng giải toán đố chậm – vấn đề ở đâu?

Cú sốc của mình

"47 + 38 con làm được mà?" – Mình hỏi. Con nói: "Nhưng con không biết phải cộng!"

Mình sốc. Con mình tính 47 + 38 = 85 trong 3 giây. Nhưng đọc đề "An có 47 viên bi, Bình cho thêm 38 viên" thì con không biết đây là phép cộng.

Mình từng nghĩ: con tính nhanh = con giỏi toán. SAI. Đây là hai kỹ năng khác nhau.

Phân biệt: Tính toán vs Giải toán đố

Kỹ năng tính toán (Calculation)

• •Nhìn phép tính: 47 + 38
• •Biết cách làm: Cộng hàng đơn vị, cộng hàng chục, nhớ số
• •Thực hiện nhanh và chính xác
• •Soroban/Sorokid rèn kỹ năng này rất tốt

Kỹ năng giải toán đố (Problem Solving)

• •Đọc đề: "An có 47 viên bi, Bình cho thêm 38 viên..."
• •Hiểu đề: Có gì? Thêm gì? Hỏi gì?
• •Chọn phép tính: "Cho thêm" nghĩa là cộng
• •Viết phép tính: 47 + 38
• •Thực hiện: 47 + 38 = 85
• •Trả lời: An có 85 viên bi

Con mình giỏi bước 5 (thực hiện) nhưng yếu bước 1-4 (đọc hiểu và chọn phép tính). Đó là lý do con tính nhanh nhưng giải toán đố chậm.

Tại sao nhiều trẻ học Soroban gặp vấn đề này?

Không phải lỗi của Soroban. Soroban được thiết kế để rèn tính toán – và nó làm điều đó rất tốt.

Vấn đề là: nhiều phụ huynh (bao gồm mình) nghĩ "con tính nhanh = con giỏi toán". Nên không rèn thêm kỹ năng đọc hiểu đề.

• •Soroban luyện não tính toán: Não quen xử lý số, phép tính
• •Toán đố cần não ngôn ngữ: Đọc chữ, hiểu nghĩa, chuyển thành phép tính
• •Hai vùng não khác nhau: Cần rèn riêng từng kỹ năng

5 bước mình giúp con cải thiện

Bước 1: Dạy con "từ khóa" trong đề toán

Mình làm bảng từ khóa dán trên tường:

• •Cộng: "thêm", "cho thêm", "tăng", "nhiều hơn", "tổng cộng"
• •Trừ: "bớt", "cho đi", "giảm", "ít hơn", "còn lại"
• •Nhân: "mỗi", "gấp", "tất cả", "nhóm"
• •Chia: "chia đều", "mỗi phần", "chia cho"

Con đọc đề → tìm từ khóa → biết phép tính. Đơn giản nhưng hiệu quả.

Bước 2: Vẽ hình trực quan

"An có 47 viên bi" → Con vẽ 1 túi ghi số 47

"Bình cho thêm 38 viên" → Con vẽ mũi tên, thêm túi ghi 38

Nhìn hình, con thấy ngay: 2 túi gộp lại → cộng.

Bước 3: Đọc đề 3 lần

• •Lần 1: Đọc để biết đề nói về gì (bi, bạn, cho nhau)
• •Lần 2: Đọc để tìm số (47, 38)
• •Lần 3: Đọc để tìm câu hỏi (Hỏi An có bao nhiêu viên bi?)

Con từng đọc 1 lần rồi làm. Sai. Giờ đọc 3 lần, tỉ lệ đúng tăng hẳn.

Bước 4: Gạch chân, khoanh tròn

Mình dạy con: Gạch chân số. Khoanh tròn từ khóa. Đánh dấu câu hỏi bằng dấu ?

Khi tay làm việc, não cũng hoạt động tích cực hơn. Con tập trung hơn khi đọc đề.

Bước 5: Kiểm tra ngược

Sau khi có đáp án, mình hỏi con: "An có 85 viên bi. Trước đó An có 47. 85 - 47 = 38. Bình cho 38 viên. Đúng chưa?"

Cách này giúp con kiểm tra xem mình có hiểu đúng đề không.

Lịch học kết hợp của con mình

• •Sáng (trước khi đi học): 10 phút Sorokid – rèn tính toán
• •Tối (sau bữa ăn): 10 phút toán đố – rèn đọc hiểu
• •Cuối tuần: 20 phút làm đề tổng hợp

Tổng cộng mỗi ngày khoảng 20 phút. Không quá nhiều, con không mệt.

Kết quả sau 3 tháng

• •Tính toán: Vẫn nhanh – Sorokid duy trì tốt
• •Toán đố: Từ sai 5-6/10 bài → chỉ còn sai 1-2/10 bài
• •Điểm kiểm tra: Từ 7-8 → 9-10
• •Tự tin: Con không còn sợ bài toán đố dài

Lời khuyên cho phụ huynh

Nếu con bạn tính nhanh nhưng giải toán đố chậm, đây là điều cần nhớ:

• •Đừng lo Soroban "vô dụng": Con vẫn cần tính nhanh. Soroban không sai, chỉ cần bổ sung thêm
• •Rèn đọc hiểu riêng: Không phải tự nhiên con biết. Cần dạy
• •Kiên nhẫn: Kỹ năng đọc hiểu mất thời gian. 2-3 tháng mới thấy kết quả
• •Đều đặn quan trọng hơn nhiều: 10 phút/ngày tốt hơn 1 tiếng cuối tuần

Kết luận: Hai kỹ năng, một mục tiêu

Tính toán và giải toán đố là hai kỹ năng khác nhau. Con cần CẢ HAI để giỏi toán.

Sorokid giúp con tính nhanh. Ba mẹ (hoặc thầy cô) giúp con đọc hiểu đề. Kết hợp cả hai, con sẽ tự tin với mọi bài toán.