Con biết tính nhưng đọc đề không hiểu – hóa ra không phải lỗi toán
Con tính nhanh lắm, nhưng gặp bài toán có lời văn là bí. Mình từng nghĩ con dốt toán – hóa ra con gặp khó ở chỗ khác.
"Mẹ ơi, con không biết làm bài này." – Con đưa đề toán. Mình đọc: "Lan có 24 cái kẹo, cho Hoa 8 cái, hỏi Lan còn mấy cái?" – Quá dễ mà? Mình hỏi con: "24 trừ 8 bằng mấy?" – "16 ạ." – Con trả lời ngay. Vậy tại sao con không làm được?
Vấn đề không phải ở toán
Con tính cộng trừ nhân chia tốt. Cho phép tính, con làm nhanh. Nhưng cho đề bài bằng chữ, con bí.
Mình quan sát và thấy: con không biết đề bài đang hỏi gì. Con đọc xong, không biết phải cộng hay trừ.
Vấn đề không phải toán. Vấn đề là đọc hiểu.
Nhiều trẻ giỏi tính nhưng gặp khó với toán có lời văn. Đó không phải con dốt toán – con đang cần hỗ trợ ở kỹ năng đọc hiểu.
Tại sao đọc đề toán lại khó?
Đề toán có lời văn đòi hỏi nhiều bước:
- •Đọc hiểu từng câu: Hiểu từ ngữ, hiểu ý nghĩa.
- •Lọc thông tin: Bỏ qua những chi tiết không cần thiết.
- •Xác định phép tính: "Cho đi" = trừ. "Thêm vào" = cộng.
- •Thực hiện tính toán: Cộng, trừ, nhân, chia.
- •Trả lời đúng câu hỏi: Đơn vị, cách viết câu trả lời.
5 bước trong 1 bài toán. Trẻ có thể làm được bước 4 (tính toán) nhưng vấp ở bước 1-3 (đọc hiểu).
Những từ khóa hay gây nhầm
Mình để ý con hay bị "lừa" bởi những từ như:
- •"Còn lại": Con nghĩ là cộng, thực ra là trừ.
- •"Thêm": Đôi khi là cộng, đôi khi là nhân.
- •"Gấp": Con không hiểu "gấp" nghĩa là nhân.
- •"Hơn" vs "Nhiều hơn": Con nhầm lẫn cách dùng.
Nếu con không hiểu từ khóa, con sẽ chọn sai phép tính.
Cách mình giúp con
1. Dạy con "dịch" đề toán
Mình dạy con đọc đề và gạch chân:
- •Đỏ: Số liệu quan trọng (24 cái kẹo, 8 cái).
- •Xanh: Từ khóa chỉ phép tính (cho đi = trừ).
- •Vàng: Câu hỏi (hỏi... còn mấy cái).
Ban đầu mình làm cùng con. Sau đó con tự làm.
2. Lập "từ điển" phép tính
Mình cùng con liệt kê những từ hay gặp:
| Từ khóa | Phép tính |
|---|---|
| cho, mất, bớt, còn lại | Trừ |
| thêm, được cho, tặng | Cộng |
| gấp, mỗi... có... | Nhân |
| chia đều, mỗi phần | Chia |
Dán lên bàn học. Mỗi khi làm bài, con nhìn vào để đối chiếu.
3. Đọc đề to lên
Mình cho con đọc đề thành tiếng, không đọc thầm. Khi đọc to, con buộc phải chậm lại và hiểu từng từ.
Sau khi đọc xong, mình hỏi: "Bài này cho cái gì? Hỏi cái gì?" – Con phải trả lời bằng miệng trước khi làm.
4. Vẽ sơ đồ
Với những bài phức tạp, mình dạy con vẽ ra:
- •Vẽ thanh ngang biểu diễn tổng.
- •Chia thành các phần theo đề bài.
- •Nhìn hình để hiểu bài hỏi gì.
Hình ảnh giúp con "nhìn thấy" bài toán thay vì chỉ đọc chữ.
5. Luyện đọc sách mỗi ngày
Đọc hiểu đề toán liên quan đến khả năng đọc hiểu văn bản nói chung. Mình cho con đọc truyện, sách mỗi tối 15 phút.
Sau khi đọc, mình hỏi: "Chuyện gì xảy ra? Ai làm gì?" – Cách hỏi này giống cách phân tích đề toán.
Tiến bộ của con
Sau khoảng 3 tháng, con đã đỡ hẳn. Không phải con làm đúng 100%, nhưng con biết cách tiếp cận đề bài.
Điều quan trọng: con không còn "đứng hình" khi nhìn đề nữa. Con biết phải làm gì.
Đọc hiểu là kỹ năng, không phải năng khiếu. Luyện tập đúng cách sẽ tiến bộ.
Sorokid có bài tập toán đa dạng giúp con luyện cả tính toán lẫn tư duy logic. Phù hợp để con luyện nền tảng.
Cho con luyện thử