Cấu tạo bàn tính Soroban – Hướng dẫn chi tiết từng bộ phận cho phụ huynh

Tổng quan bàn tính Soroban

Soroban là bàn tính Nhật Bản, phát triển từ bàn tính Trung Quốc (Suanpan). Điểm khác biệt lớn nhất: Soroban chỉ có 1 hạt trên và 4 hạt dưới, trong khi bàn tính Trung Quốc có 2 hạt trên và 5 hạt dưới.

Thiết kế gọn gàng này giúp trẻ thao tác nhanh hơn, ít nhầm lẫn hơn.

Các bộ phận của Soroban

1. Khung (Frame)

Phần bao quanh bên ngoài, thường làm bằng gỗ hoặc nhựa. Khung giữ cho các thanh dọc và hạt cố định. Soroban chất lượng tốt có khung chắc chắn, không bị cong vênh.

2. Thanh ngang (Beam/Reckoning Bar)

Thanh nằm ngang chia bàn tính thành 2 phần: phần trên và phần dưới. Đây là ranh giới quan trọng nhất để đọc số.

• •Phần trên thanh ngang: Chứa 1 hạt (gọi là hạt trời - heaven bead)
• •Phần dưới thanh ngang: Chứa 4 hạt (gọi là hạt đất - earth beads)

3. Thanh dọc (Rods)

Các thanh chạy dọc xuyên qua hạt. Mỗi thanh dọc đại diện cho một hàng số:

• •Thanh ngoài cùng bên phải: Hàng đơn vị
• •Thanh kế tiếp sang trái: Hàng chục
• •Tiếp theo: Hàng trăm, nghìn, chục nghìn...

Soroban tiêu chuẩn có 13-23 thanh dọc, đủ để tính các số rất lớn.

4. Hạt (Beads)

Đây là phần quan trọng nhất. Mỗi thanh dọc có 5 hạt:

5. Dấu chấm đánh dấu (Unit Dots)

Trên thanh ngang có các dấu chấm nhỏ, thường cách nhau 3 thanh dọc. Dấu chấm này giúp:

• •Xác định vị trí hàng đơn vị (thường là dấu chấm ngoài cùng bên phải)
• •Phân tách hàng nghìn, triệu... để đọc số dễ hơn
• •Tránh nhầm lẫn khi tính số lớn

Cách đọc số trên Soroban

Quy tắc đọc: Chỉ đếm những hạt ÁP SÁT thanh ngang.

• •Hạt trời gạt xuống (áp thanh ngang) = cộng 5
• •Hạt đất gạt lên (áp thanh ngang) = cộng số hạt đó
• •Hạt không áp thanh ngang = không tính

Ví dụ: Trên 1 thanh dọc, nếu hạt trời gạt xuống + 2 hạt đất gạt lên → giá trị = 5 + 2 = 7.

Nên chọn Soroban như thế nào?

Khi mua Soroban cho con, mình lưu ý mấy điểm:

• •Hạt trượt êm: Không quá chặt (khó gạt) cũng không quá lỏng (tự trôi)
• •Kích thước phù hợp: Soroban 13 cột cho trẻ mới học, 17-23 cột cho trẻ lớn hơn
• •Có nút reset: Để đưa tất cả hạt về 0 nhanh chóng
• •Dấu chấm rõ ràng: Giúp con xác định hàng đơn vị dễ dàng

Có cần mua Soroban thật không?

Ban đầu mình cũng phân vân. Sau khi tìm hiểu, mình thấy:

• •Giai đoạn đầu: Nên có Soroban thật để con cảm nhận được xúc giác, nghe tiếng hạt chạm
• •Giai đoạn luyện tập: Có thể kết hợp với app để luyện nhiều hơn
• •Giai đoạn tính nhẩm: Không cần bàn tính nữa – tính trong đầu

Mình cho con dùng Sorokid để luyện tập hàng ngày. App mô phỏng Soroban giống như thật, con có thể luyện bất cứ lúc nào mà không cần mang theo bàn tính.