Cách cầm Soroban và tư thế học đúng – Nền tảng quan trọng nhất
Cầm Soroban sai cách khiến con học chậm và dễ nản. Mình chia sẻ cách cầm đúng, tư thế ngồi chuẩn mà thầy cô dạy.
Con học Soroban được 2 tuần thì mình phát hiện con đang cầm sai. Con dùng ngón giữa để gạt, bàn tính để phẳng trên bàn. Thầy nói phải sửa ngay từ đầu, không thì về sau rất khó thay đổi. Bài này mình chia sẻ cách cầm đúng để phụ huynh kiểm tra con ở nhà.
Tại sao tư thế quan trọng?
Soroban đòi hỏi thao tác nhanh và chính xác. Nếu cầm sai:
- •Gạt chậm, mất thời gian
- •Dễ gạt nhầm hạt
- •Mỏi tay khi luyện lâu
- •Khó chuyển sang tính nhẩm (vì não ghi nhớ sai động tác)
Tư thế đúng giúp con thao tác như "phản xạ" – không cần suy nghĩ mà tay vẫn làm đúng.
Cách đặt bàn tính Soroban
Góc nghiêng
Đặt Soroban nghiêng khoảng 15-30 độ so với mặt bàn. Phần trên (có hạt trời) hướng ra xa người học.
Lý do: Khi nghiêng, hạt sẽ tự giữ vị trí nhờ trọng lực. Nếu để phẳng, hạt dễ bị trượt khi gạt.
Vị trí trên bàn
- •Đặt Soroban ngay trước mặt, cách mép bàn khoảng 5-10cm
- •Tay trái giữ góc trái bàn tính (hoặc đặt nhẹ lên khung)
- •Tay phải thao tác gạt hạt
Một số Soroban có chân đế hoặc miếng đệm cao su để giữ độ nghiêng. Nếu không có, có thể kê sách mỏng phía sau.
Cách dùng ngón tay gạt hạt
Đây là phần quan trọng nhất. Quy tắc cơ bản:
| Động tác | Ngón tay sử dụng |
|---|---|
| Gạt hạt đất LÊN (cộng) | Ngón cái |
| Gạt hạt đất XUỐNG (trừ) | Ngón trỏ |
| Gạt hạt trời XUỐNG (cộng 5) | Ngón trỏ |
| Gạt hạt trời LÊN (trừ 5) | Ngón trỏ |
Chi tiết từng động tác
Ngón cái: Chỉ dùng để gạt hạt đất LÊN. Dùng phần bụng ngón cái (không dùng móng). Gạt nhẹ nhàng, vừa đủ để hạt chạm thanh ngang.
Ngón trỏ: Dùng cho tất cả các động tác gạt XUỐNG. Dùng đầu ngón trỏ, gạt từ trên xuống dưới.
Tư thế bàn tay
- •Bàn tay hơi cong tự nhiên (như đang cầm quả bóng nhỏ)
- •Cổ tay thả lỏng, không gồng cứng
- •Các ngón khác (giữa, áp út, út) gập nhẹ vào lòng bàn tay
- •Di chuyển cả bàn tay khi chuyển cột, không chỉ vươn ngón
Tư thế ngồi khi học
- •Lưng thẳng: Không cúi gập người
- •Mắt cách bàn tính 30-40cm: Đủ để nhìn toàn bộ
- •Hai chân đặt xuống sàn: Không ngồi xếp chân hay đung đưa
- •Vai thả lỏng: Không nhún vai hay gồng cứng
Tư thế tốt giúp con tập trung lâu hơn mà không mệt.
Những lỗi thường gặp
1. Dùng sai ngón tay
Nhiều trẻ dùng ngón trỏ cho mọi động tác, hoặc dùng ngón giữa. Điều này khiến thao tác chậm và thiếu chính xác.
Cách sửa: Luyện từng động tác riêng lẻ, chậm rãi. Nhắc con: "Lên = ngón cái, xuống = ngón trỏ".
2. Gạt quá mạnh
Gạt mạnh tạo tiếng ồn lớn và khiến hạt bật quá đà. Con sẽ phải điều chỉnh lại, mất thời gian.
Cách sửa: Yêu cầu con gạt nhẹ nhàng, vừa đủ để hạt chạm thanh ngang. Tiếng gạt đúng là "tách" nhẹ, không phải "bốp".
3. Nhìn tay thay vì nhìn hạt
Trẻ mới học hay nhìn vào tay mình. Về lâu dài cần tập nhìn vào hạt (hoặc số trên bàn tính).
Cách sửa: Khi đã quen động tác, nhắc con mắt nhìn vào hạt, tay tự làm.
4. Để bàn tính phẳng
Khi Soroban nằm phẳng, hạt không giữ vị trí tốt. Con gạt xong, hạt có thể tự trượt.
Cách sửa: Kê nghiêng 15-30 độ hoặc dùng Soroban có chân đế.
Bài tập luyện tư thế
Mình hay cho con luyện theo cách này:
- •Bài 1: Gạt 1-2-3-4-5-6-7-8-9-0 lặp lại 10 lần. Tập động tác cơ bản.
- •Bài 2: Gạt ngược 9-8-7-6-5-4-3-2-1-0. Tập gạt xuống.
- •Bài 3: Gạt số trên nhiều cột: 11-22-33-44... Tập di chuyển tay.
Mỗi ngày 5-10 phút luyện tư thế trước khi học bài mới.
Tư thế đúng ban đầu = tiết kiệm thời gian về sau. Đừng vội nhảy vào tính toán phức tạp khi chưa thạo cách cầm.
Mình cho con luyện tư thế trên Sorokid. App có chế độ luyện từng động tác, con có thể tập đi tập lại mà không chán.
Sorokid có bài tập luyện từng động tác, giúp con hình thành thói quen đúng ngay từ đầu.
Cho con luyện thử