Trẻ em châu Á học biểu diễn số hàng chục, trăm trên Soroban
Soroban cho phụ huynh

Biểu diễn số hàng chục, trăm, nghìn trên Soroban

Sau khi học số 0-9, con cần biết cách biểu diễn số lớn hơn. Bài này hướng dẫn cách đọc số 2-3-4 chữ số trên Soroban.

13 phút đọc

Con đã thuộc số 0-9. Giờ là lúc học số lớn hơn. Tin vui: quy tắc y hệt – chỉ khác là dùng nhiều cột hơn.

Mỗi cột = 1 hàng

Trên Soroban, mỗi thanh dọc (cột) đại diện cho một hàng số:

  • Cột ngoài cùng bên phải: Hàng đơn vị
  • Cột kế tiếp (sang trái): Hàng chục
  • Cột tiếp theo: Hàng trăm
  • Tiếp tục: Hàng nghìn, chục nghìn, trăm nghìn...
💛

Giống như cách viết số: Số bên phải là hàng nhỏ nhất, số bên trái là hàng lớn hơn.

Cách xác định hàng đơn vị

Trên Soroban có các dấu chấm nhỏ trên thanh ngang. Dấu chấm ngoài cùng bên phải thường đánh dấu hàng đơn vị.

Khi làm bài:

  • Bắt đầu từ cột có dấu chấm = hàng đơn vị
  • Đọc từ trái sang phải
  • Hoặc dùng cột cố định: luôn đặt hàng đơn vị ở cột X

Ví dụ biểu diễn số

Số 23

CộtHàngGiá trịCách gạt
Cột tráiChục2Gạt 2 hạt đất lên
Cột phảiĐơn vị3Gạt 3 hạt đất lên

Đọc: 2 chục + 3 đơn vị = 23

Số 156

CộtHàngGiá trịCách gạt
Cột 1 (trái)Trăm1Gạt 1 hạt đất lên
Cột 2Chục5Gạt hạt trời xuống
Cột 3 (phải)Đơn vị6Hạt trời + 1 hạt đất

Đọc: 1 trăm + 5 chục + 6 đơn vị = 156

Số 1024

CộtHàngGiá trịCách gạt
Cột 1Nghìn11 hạt đất
Cột 2Trăm0Không hạt nào áp
Cột 3Chục22 hạt đất
Cột 4Đơn vị44 hạt đất
💛

Số 0 ở giữa vẫn chiếm 1 cột! Đừng bỏ qua cột đó.

Cách đọc số từ Soroban

Quy trình đọc:

  • Bước 1: Xác định cột hàng đơn vị (dấu chấm hoặc quy ước)
  • Bước 2: Đọc từng cột, từ TRÁI sang PHẢI
  • Bước 3: Với mỗi cột: đếm giá trị (hạt trời + hạt đất áp thanh ngang)
  • Bước 4: Ghép các chữ số lại thành số

Bài tập luyện

Bài 1: Gạt số 2 chữ số

Phụ huynh đọc, con gạt: 11, 25, 30, 47, 58, 69, 72, 84, 96

Bài 2: Gạt số 3 chữ số

Phụ huynh đọc, con gạt: 100, 205, 340, 567, 789, 999

Bài 3: Đọc số từ Soroban

Phụ huynh gạt số bất kỳ, con nhìn và đọc. Bắt đầu từ 2 chữ số, tăng dần lên 3-4 chữ số.

Bài 4: Số có chữ số 0

Luyện các số có số 0: 10, 20, 101, 200, 1001, 3050...

Đây là dạng hay nhầm nhất vì cột 0 trông "trống".

Lỗi thường gặp

  • Nhầm hàng: Đọc 23 thành 32. Cần xác định rõ hàng đơn vị.
  • Bỏ qua số 0: Số 205 đọc thành 25. Nhớ cột 0 vẫn chiếm vị trí.
  • Đọc ngược: Đọc từ phải sang trái. Phải đọc từ TRÁI sang PHẢI.

Dấu chấm phân tách

Trên Soroban chuẩn, cứ 3 cột lại có 1 dấu chấm. Điều này giúp:

  • Phân tách hàng nghìn, triệu (giống dấu chấm trong số 1.000.000)
  • Dễ đọc số lớn
  • Tránh nhầm lẫn khi có nhiều chữ số
💚

Khi con đọc thành thạo số 2-3 chữ số, việc học cộng trừ sẽ dễ dàng hơn nhiều. Vì con đã hiểu "giá trị" của mỗi cột.

Mình cho con luyện đọc số trên Sorokid. App hiển thị số ngẫu nhiên, con nhìn và chọn đáp án. Mỗi ngày 5 phút là đủ.

💡

Sorokid có bài tập nhận diện số từ 1-4 chữ số, giúp con nhớ nhanh và không nhầm hàng.

Cho con luyện thử

Câu hỏi thường gặp

Soroban có thể biểu diễn số lớn đến bao nhiêu?
Tùy số cột. Soroban 13 cột có thể biểu diễn số đến 13 chữ số (hàng nghìn tỷ). Trong thực tế, trẻ thường luyện số 4-6 chữ số. Soroban 17 cột dùng cho người học nâng cao và thi đấu.
Sao phải đọc từ trái sang phải?
Vì hàng lớn nhất nằm bên trái, giống cách chúng ta đọc số bình thường. Đọc từ trái giúp nắm được 'kích thước' của số ngay và dễ kiểm soát kết quả tính toán.
Con hay nhầm số có số 0 ở giữa (như 101), phải làm sao?
Luyện riêng dạng này với các số như 101, 200, 1001, 3050. Nhắc con: mỗi cột là 1 chữ số, kể cả cột không có hạt áp (= số 0). Cột trống cũng cần đọc.
Có cần học đến hàng triệu không?
Không cần gấp. Trẻ tiểu học thường luyện số 3-4 chữ số là đủ. Khi thuần thục, việc mở rộng lên 5-6 chữ số rất đơn giản vì quy tắc giống hệt.
Dấu chấm trên Soroban có ý nghĩa gì?
Dấu chấm đánh dấu vị trí quan trọng: dấu ngoài cùng bên phải thường là hàng đơn vị, các dấu khác cách nhau 3 cột giúp phân tách hàng nghìn, triệu để dễ đọc số lớn.
Con nhầm 23 thành 32, làm sao sửa?
Luôn xác định cột hàng đơn vị trước khi đọc. Có thể dùng ngón tay chỉ vào dấu chấm hàng đơn vị, rồi đọc từ trái sang phải. Luyện nhiều số 2 chữ số sẽ quen.
Nên luyện số mấy chữ số trước?
Bắt đầu với 2 chữ số (10-99), khi con đọc thành thạo thì lên 3 chữ số (100-999), rồi 4 chữ số. Mỗi mức luyện khoảng 1-2 tuần tùy tốc độ của con.
Có cần dùng Soroban thật để luyện đọc số không?
Ban đầu nên dùng Soroban thật để con quen cảm giác. Sau đó có thể dùng app để luyện thêm vì app có nhiều bài tập và phản hồi nhanh.
Con đọc số chậm, có bình thường không?
Bình thường. Giai đoạn đầu cần chính xác hơn nhanh. Khi con đọc đúng liên tục 10-20 số thì tốc độ sẽ tự tăng. Đừng ép nhanh khi chưa vững.
Luyện đọc số bao lâu mỗi ngày?
5-10 phút mỗi ngày là đủ cho phần đọc số. Có thể chia thành 2 lần (sáng/tối). Kết hợp với các bài tập khác như gạt số, tính toán để đa dạng.