Bé tự giác ngồi học không cần nhắc
Cách giúp con học toán nhẹ nhàng

5 cách mình làm để con tự giác học toán mà không cần nhắc

Từ chỗ phải nhắc 10 lần mỗi tối, giờ con tự mở app học. Hành trình 1 tháng thay đổi cách tiếp cận, và những bài học mình rút ra.

9 phút đọc

"Con ơi, học đi! Học chưa? Học đi con!" – Mỗi tối mình nói câu này ít nhất 10 lần. Con ngồi xem TV, mình nhắc. Con đi toilet, mình nhắc. Con lấy nước, mình nhắc tiếp. Đến khi con chịu ngồi vào bàn, mình đã mệt lả, con đã bực mình. Học trong tâm trạng như vậy, hiệu quả bằng không. Mình quyết tâm tìm cách để con TỰ GIÁC học, không cần mình nhắc. Đây là hành trình 1 tháng của mình.

Vấn Đề Thực Sự Là Gì?

Mình nghĩ: con không tự giác vì con lười. Nên mình nhắc nhiều hơn. La nhiều hơn. Dọa nhiều hơn.

Nhưng càng nhắc, con càng chống đối. Có hôm con nói: "Mẹ cứ nhắc hoài, con bực! Con không muốn học nữa!"

Mình giật mình. Mình nghĩ lại: lỗi không phải ở con. Lỗi ở CÁCH mình làm.

  • Mình nhắc quá nhiều → Con "nhờn", phải đợi nhắc đến lần thứ 10 mới làm
  • Mình dọa "không học thì..." → Con sợ, nhưng không tự giác, chỉ làm để tránh bị phạt
  • Mình thưởng liên tục → Con học vì phần thưởng, không vì thói quen
  • Giờ học không cố định → Con không biết khi nào phải học, mỗi ngày mình phải "ra lệnh" lại từ đầu
💛

Tự giác không phải tính cách bẩm sinh. Đó là KỸ NĂNG được rèn luyện. Và cách mình dạy quyết định con có tự giác hay không.

5 Cách Mình Đã Thay Đổi

Cách 1: Giờ cố định, không thương lượng

Mình chọn 7h sáng là giờ học. Mưa, nắng, nghỉ hè, Tết - đều như nhau. Không có ngoại lệ.

Điều này quan trọng vì: khi giờ học cố định, não con không cần ra quyết định "có học không". 7h sáng = học. Tự động. Như đánh răng vậy.

Trước đây, mỗi ngày mình phải "thương lượng" với con: "Học giờ này hay giờ kia? Học bao nhiêu bài?" Con tìm cách tránh, mình mệt vì đấu tranh.

Giờ không thương lượng nữa. 7h = học. Hết.

Cách 2: Để con tự chọn (trong giới hạn)

Mình cho con chọn: "7h sáng hay 7h tối? Con chọn đi." Con chọn sáng.

Vì con được TỰ CHỌN, con cảm thấy có quyền kiểm soát. Con cam kết với lựa chọn của mình hơn.

Mẹo: Cho con chọn giữa 2-3 lựa chọn (đều ok với bạn). Đừng hỏi "Con có muốn học không?" - câu trả lời luôn là "Không".

Cách 3: Không thưởng bằng vật chất

Trước đây mình hay nói: "Học xong mẹ cho ăn kem." "Được 10 điểm mẹ mua đồ chơi."

Kết quả: Con học vì kem, vì đồ chơi. Không có phần thưởng = không học.

Mình đổi sang khen bằng lời: "Con tự giác học quá, mẹ tự hào!" "Con ngồi vào học đúng giờ, mẹ thấy con lớn rồi!"

Khen cụ thể về HÀNH VI tự giác, không phải kết quả. Con dần cảm thấy tự hào khi tự giác, không cần phần thưởng bên ngoài.

Cách 4: Dùng công cụ có tính "duy trì động lực"

Mình cho con học trên Sorokid vì app có "streak" - chuỗi ngày học liên tục. Mỗi ngày học, streak tăng 1. Bỏ học 1 ngày, streak reset về 0.

Con mình rất sợ mất streak. "Mẹ ơi, con phải học để giữ streak!" - Con tự nhắc mình, không cần mình nhắc con.

Đây là tâm lý học: con người sợ mất thứ đã có (streak) hơn là muốn đạt thứ chưa có. App tận dụng điều này để tạo thói quen.

Cách 5: Nhắc tối đa 1 lần, không la mắng

Mình chỉ nói một câu duy nhất: "7h rồi nha con." Giọng bình thường, không cao giọng, không thúc giục.

Nếu con không làm? Mình không nhắc lần 2. Không la. Chỉ ghi nhận và để hệ quả tự nhiên xảy ra: streak mất, con tự tiếc.

Điều này khó nhất. Mình phải kiềm chế không nhắc thêm. Nhưng sau vài lần con thấy streak mất, con tự rút kinh nghiệm.

💛

Bí quyết: Hệ quả tự nhiên dạy con tốt hơn lời la mắng. Con mất streak, con buồn - con tự học bài học. Bạn không cần nói gì.

Những Sai Lầm Mình Từng Mắc

Sai lầm 1: Nhắc quá nhiều lần

Mình nghĩ nhắc nhiều = quan tâm. Nhưng thực ra: nhắc nhiều = con không cần nhớ vì "mẹ sẽ nhắc thêm". Con "outsource" việc nhớ cho mình.

Sai lầm 2: Dọa nạt

"Không học thì cất hết đồ chơi!" - Con sợ, con làm. Nhưng con làm vì sợ, không vì tự giác. Khi không có mình, con sẽ không làm.

Sai lầm 3: Thưởng vật chất liên tục

Phần thưởng vật chất làm con mất động lực nội tại. Con chỉ học khi có thưởng. Không thưởng = không học.

Sai lầm 4: Giờ học không nhất quán

Hôm nay 7h, mai 8h, mốt 6h. Con không biết khi nào phải học, não không hình thành thói quen được.

Kết Quả Sau 1 Tháng

Tuần 1: Mình vẫn phải nhắc 1 lần. Con còn chống đối nhẹ. Nhưng mình kiên nhẫn, không nhắc lần 2.

Tuần 2: Con bắt đầu nhớ giờ học. Có hôm con quên, mất streak, con buồn. Hôm sau con tự dậy đúng giờ.

Tuần 3: Con tự mở app khi đến giờ. Mình không cần nói gì. Con lo giữ streak hơn mình.

Tuần 4: Sáng dậy, con đánh răng xong, tự mở Sorokid. Xong rồi mới ăn sáng. Mình không nói một câu.

Có hôm con còn nhắc mình: "Mẹ ơi, 7h rồi, con đi học!" - Mình suýt khóc vì vui.

Tại Sao Phương Pháp Này Hiệu Quả?

1. Giảm xung đột

Không còn "đấu tranh" mỗi ngày. Giờ học đã được thống nhất. Không có gì để thương lượng.

2. Chuyển trách nhiệm sang con

Con tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Con quên = mất streak = con tự chịu. Mình không cần can thiệp.

3. Tạo thói quen tự động

Sau 21-30 ngày lặp lại, não hình thành thói quen. Con làm mà không cần suy nghĩ, như đánh răng vậy.

4. Động lực nội tại thay vì bên ngoài

Con tự hào khi giữ được streak dài. Con cảm thấy mình có kỷ luật. Đó là phần thưởng tinh thần, bền vững hơn kem hay đồ chơi.

💚

Tự giác không đến trong 1 ngày. Mất 3-4 tuần kiên nhẫn và nhất quán. Nhưng một khi thành thói quen, bạn sẽ nhẹ nhõm vô cùng.

Lời Khuyên Cho Phụ Huynh

Nếu bạn đang mệt mỏi vì phải nhắc con học mỗi ngày, hãy thử:

1. Cố định giờ học: Chọn một khung giờ và giữ nguyên. Không ngoại lệ.

2. Cho con chọn (trong giới hạn): "Sáng hay tối?" Con được chọn sẽ cam kết hơn.

3. Bỏ phần thưởng vật chất: Khen bằng lời, khen về hành vi tự giác.

4. Dùng công cụ có streak: Sorokid, Duolingo, hay app nào có chuỗi ngày. Con sẽ tự duy trì.

5. Nhắc tối đa 1 lần: Kiềm chế. Để hệ quả tự nhiên dạy con.

6. Kiên nhẫn 4 tuần: Thói quen cần thời gian. Đừng bỏ cuộc sau vài ngày.

💡

Sorokid có hệ thống streak giúp con duy trì thói quen học mỗi ngày. Con tự giác giữ streak, bố mẹ không cần nhắc.

Cho con bắt đầu streak đầu tiên

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu để con tự giác học?
Trung bình 21-30 ngày nếu nhất quán mỗi ngày. Có trẻ nhanh hơn (2 tuần), có trẻ chậm hơn (6 tuần). Quan trọng là bạn kiên nhẫn và không bỏ cuộc.
Con vẫn không tự giác sau 1 tháng thì sao?
Xem lại: Giờ học có phù hợp không? Thời gian học có quá dài? Nội dung có quá khó/nhàm chán? Điều chỉnh một yếu tố và thử lại. Đừng thay đổi tất cả cùng lúc.
Nếu con quên học, có nên nhắc không?
Nhắc 1 lần duy nhất, bằng giọng bình thường. Nếu con vẫn không làm, để hệ quả tự nhiên xảy ra (mất streak). Con sẽ tự học từ đó.
Làm sao để không la mắng khi con không nghe?
Nhớ rằng: la mắng không hiệu quả về lâu dài. Hít thở sâu. Bỏ đi chỗ khác nếu cần. Để hệ quả tự nhiên dạy con thay vì bạn phải la.
App nào có streak để giúp con duy trì thói quen?
Sorokid (học toán/Soroban), Duolingo (học ngoại ngữ), và nhiều app học tập khác đều có tính năng streak. Streak tạo động lực duy trì thói quen rất hiệu quả.