Bé châu Á đang chia kẹo thành từng nhóm
Cách giúp con học toán nhẹ nhàng

Bài toán chia sẻ làm con mình rối – đây là cách mình giúp

"Mẹ ơi, 24 chia 6 là sao?" Con hỏi, mình giải thích mãi không hiểu. Rồi mình tìm cách khác.

12 phút đọc

"24 chia 6 là chia 24 thành 6 phần bằng nhau..." – Mình giải thích. Con ngơ ngác. "Con không hiểu." Mình giải thích lại. Vẫn không. Mình bắt đầu sốt ruột. "Sao con không hiểu được vậy?" – Và mình nhận ra: không phải con không hiểu, mà mình không biết cách giải thích.

Tại sao phép chia khó hơn cộng trừ nhân?

Con mình học cộng trừ ổn. Nhân cũng hiểu. Nhưng đến chia thì... tắc.

Mình tìm hiểu và nhận ra: phép chia TRỪU TƯỢNG hơn các phép tính khác.

So sánh mức độ trừu tượng:

  • Cộng (3 + 4): Con "thấy" được – có 3, thêm 4, đếm tổng
  • Trừ (7 - 2): Con "thấy" được – có 7, bớt 2, đếm còn lại
  • Nhân (3 × 4): Còn "thấy" được – 3 nhóm, mỗi nhóm 4, đếm tổng
  • Chia (24 ÷ 6): Khó "thấy" – chia thành 6 phần bằng nhau? Phần là gì?

"Chia thành 6 phần bằng nhau" – Người lớn hiểu. Trẻ con không hình dung được "phần" là gì nếu chưa từng làm.

💛

Nếu con bạn cũng loạn với phép chia – đừng lo. Đây là phép tính khó nhất trong 4 phép tính cơ bản. Không phải con dở, mà cần cách dạy khác.

Sai lầm của mình: Giải thích bằng lời

Mình cứ nói đi nói lại: "Chia 24 thành 6 phần. Mỗi phần là 24 chia 6. Hiểu chưa?"

Con nghe xong... vẫn không hiểu. Vì con cần "SỜ" được, "LÀM" được, không phải "NGHE".

Trẻ học qua trải nghiệm. Không học qua lý thuyết.

Phương pháp mới: Dùng đồ vật thật

Bước 1: Chuẩn bị

Mình lấy 24 viên kẹo (đồ con thích → con chú ý). Chuẩn bị 6 cái bát (đại diện cho 6 "phần").

Bước 2: Đặt câu hỏi thực tế

Mình nói: "Con có 24 viên kẹo. Chia cho 6 bạn, mỗi bạn được mấy viên?"

Không nói "24 chia 6". Nói "chia kẹo cho bạn". Thực tế hơn.

Bước 3: Cho con tự làm

Con bắt đầu chia: "Bạn 1 được 1, bạn 2 được 1, bạn 3 được 1..." Lặp lại đến khi hết kẹo.

Con chia xong, đếm: mỗi bát có 4 viên.

Bước 4: Kết nối với phép tính

Mình nói: "Con chia 24 kẹo cho 6 bạn, mỗi bạn được 4 viên. Vậy 24 chia 6 bằng 4."

Con tự nói: "À! 24 chia 6 bằng 4!" – Con HIỂU vì con đã LÀM.

💛

Dùng đồ vật con thích (kẹo, bánh, đồ chơi) để con có động lực. Đồ vật thật giúp con "sờ" được toán, không chỉ "nghe".

Luyện tập thêm với các bài khác

Mình làm thêm nhiều bài tương tự để con quen:

  • 12 ÷ 3: 12 viên bi, chia cho 3 bạn → mỗi bạn 4 viên
  • 20 ÷ 4: 20 cái bánh, xếp vào 4 hộp → mỗi hộp 5 cái
  • 15 ÷ 5: 15 bông hoa, cắm vào 5 lọ → mỗi lọ 3 bông
  • 18 ÷ 2: 18 đôi dép, chia cho 2 người → mỗi người 9 đôi

Mỗi lần đều cho con TỰ TAY chia. Không làm hộ.

Chuyển sang tính trừu tượng

Sau khi con hiểu qua đồ vật, mình cho con luyện trên Sorokid.

Tại sao Sorokid giúp được?

  • Có hình ảnh bàn tính: Con "thấy" phép chia qua di chuyển hạt
  • Không còn cần đồ vật thật: Hình ảnh thay thế cho kẹo, bánh
  • Từ từ trừu tượng hóa: Từ hình ảnh → tính trong đầu
  • Luyện tập nhiều bài: Não quen dần với phép chia

Dần dần con không cần kẹo, không cần hình ảnh. Con hình dung trong đầu được.

Tiến trình của con mình

  • Tuần 1-2: Chia đồ vật thật (kẹo, bánh) – Con hiểu khái niệm
  • Tuần 3-4: Chia đồ vật + nói phép tính – Con kết nối đồ vật với số
  • Tuần 5-6: Dùng Sorokid – Con làm qua hình ảnh bàn tính
  • Tuần 7-8: Tính không cần hình – Con tính trong đầu được
  • Tháng 3 trở đi: Làm phép chia 2 chữ số – Con tự tin với chia

Tổng thời gian từ "không hiểu" đến "hiểu và làm được": khoảng 2 tháng.

Những sai lầm cần tránh

  • Giải thích lý thuyết quá nhiều: Trẻ không hiểu "chia thành phần bằng nhau" nếu chưa làm
  • Nóng vội: Ép con tính nhanh khi chưa hiểu khái niệm → Con sợ
  • So sánh với trẻ khác: "Bạn A hiểu rồi sao con không?" → Con tự ti
  • Làm hộ: Con nhìn mình chia → Con không tự trải nghiệm
  • Bỏ qua đồ vật thật: Nhảy thẳng vào tính trừu tượng → Con loạn

Kết quả hiện tại

Con mình bây giờ làm phép chia 2 chữ số được. Không nhanh như bạn giỏi, nhưng hiểu bản chất.

Khi gặp bài mới, con biết cách suy nghĩ. Vì con hiểu, không chỉ nhớ.

Mình thấy hành trình từ "không hiểu" đến "hiểu" đáng giá hơn kết quả cuối cùng.

Lời khuyên cho phụ huynh

  • Dùng đồ vật thật trước: Kẹo, bánh, đồ chơi – để con "sờ" được toán
  • Đặt câu hỏi thực tế: "Chia kẹo cho bạn" thay vì "24 chia 6"
  • Cho con tự làm: Không làm hộ, chỉ hướng dẫn
  • Kiên nhẫn: Từ không hiểu → hiểu cần thời gian
  • Chuyển sang app sau khi hiểu khái niệm: Sorokid giúp luyện tập và trừu tượng hóa

Kết luận: Con cần "sờ" trước khi "hiểu"

Nếu con chưa hiểu phép chia, không phải con dở. Chỉ là con cần cách giải thích khác.

Đừng giải thích bằng lời. Hãy cho con làm bằng tay. Khi con "sờ" được toán, con sẽ hiểu.

💚

Nếu con chưa hiểu, không phải con dở. Chỉ là cần cách giải thích khác. Dùng đồ vật thật, dùng hình ảnh. Để con TỰ TAY làm, không chỉ nghe.

💡

Sorokid dạy phép chia qua hình ảnh bàn tính, giúp con "thấy" được phép chia.

Cho con học thử

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi học phép chia?
Thường lớp 2-3 bắt đầu học chia cơ bản. Nhưng có thể giới thiệu khái niệm sớm hơn qua trò chơi chia đồ vật.
Làm sao để con không sợ phép chia?
Bắt đầu từ đồ vật thật, trò chơi. Để con "chia" kẹo, bánh, đồ chơi trước khi học số.
Vì sao phép chia khó hơn cộng trừ nhân?
Vì chia trừ tượng hơn. Cộng trừ nhân con còn "thấy" được (thêm vào, bớt đi, gấp lên). Chia thì "phần" không rõ ràng.
Dùng đồ vật gì để dạy chia?
Kẹo, viên bi, hạt đậu, lego, bút màu... Bất kỳ đồ vật nhỏ con có thể chia ra được.
Phép chia dư là gì?
Khi số chia không chia hết. Ví dụ: 7 chia 2 = 3 dư 1 (chia cho 2 bạn, mỗi bạn 3, còn dư 1).
Soroban có dạy phép chia không?
Có. Soroban dạy chia qua hình ảnh bàn tính, giúp con "thấy" được phép chia.
Bao lâu thì con hiểu phép chia?
Tùy con. Với cách dạy bằng đồ vật thật, nhiều trẻ hiểu sau 1-2 tuần. Với cách dạy trừ tượng có thể lâu hơn.
Con học chia với bàn tính như thế nào?
Bàn tính giúp con "thấy" việc chia số ra. Dời hạt từ cột này sang cột khác, mỗi lần dời là một "phần".
Nên dạy chia theo hàng ngang hay hàng dọc?
Ban đầu dùng đồ vật. Sau đó học cách viết: hàng ngang (24 : 6 = 4) cho bài đơn giản, hàng dọc cho bài phức tạp.
Con hiểu chia nhưng làm chậm, có sao không?
Không sao. Hiểu bản chất quan trọng hơn làm nhanh. Khi đã hiểu, luyện tập sẽ giúp con nhanh hơn.